Thứ ba, 23/05/2017

 

Trang chủ

Liên hệ

Góp ý

Tìm kiếm

Liên kết Website

Bài được xem nhiều nhất

Lịch sử hình thành...

Nhận biết các dấu hiệu cảnh báo sớm của các bệnh lý tâm thần....

CÁC DỊCH VỤ - KỸ THUẬT KHÁM, CHỮA BỆNH TẠI BỆNH VIỆN...

Chức năng nhiệm vụ của Bệnh viện....

BỆNH TÂM THẦN PHÂN LIỆT (Schizophrenia)...

Quảng cáo

Mời quảng cáo trên Website

 
 

Thứ hai, 25/06/2012 - 16:00" GMT+7


Page for print!    Send to friend ->

NGHIÊN CỨU DỊCH TỄ CÁC RỐI LOẠN TÂM THẦN TẠI CỘNG ĐỒNG Ở VIỆT NAM
 

PHÒNG CHỈ ĐẠO TUYẾN

Bệnh tâm thần là một loại bệnh rất phổ biến và có xu hướng ngày càng gia tăng trong xã hội hiện nay. Có rất nhiều nguyên nhân, yếu tố dẫn đến các rối loạn về tâm thần, như: kinh tế, môi trường sống, áp lực học tập, công việc...

Bệnh tâm thần thường không gây chết người đột ngột nhưng làm giảm sút khả năng lao động, học tập, làm đảo lộn sinh hoạt trong cuộc sống, tổn thất về kinh tế, gây căng thẳng cho các thành viên trong gia đình.

Một số bệnh tâm thần nếu không được quản lý, chữa trị kịp thời rất dễ dẫn đến trạng thái tâm thần sa sút, người bệnh trở thành gánh nặng cho gia đình và xã hội.

Từ xa xưa, những người bệnh tâm thần thường được coi là do ma quỷ, thần thánh và không được điều trị, họ thường bị nhốt trong các nhà lao, trại giam.

Cùng với sự phát triển của khoa học, xã hội, nền y học nói chung và tâm thần học nói riêng, quan niệm về bệnh tâm thần và sức khỏe tâm thần ngày càng đúng đắn. Năm 1948, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đưa ra định nghĩa về sức khoẻ tâm thần, bao gồm sự thoải mái về thể chất, tâm thần và xã hội thì quan niệm về sức khoẻ tâm thần mới được hiểu rõ hơn, phạm vi các rối loạn tâm thần được mở rộng hơn (Bao gồm cả các rối loạn do căn nguyên tâm lý- xã hội, nghiện chất..)

Trên thế giới, tỷ lệ các bệnh tâm thần tăng dần từ sau đại chiến thế giới lần thứ 2. Điểm này được giải thích bởi 2 lý do:

+ Tỷ lệ chết giảm, dân số tăng, tuổi thọ tăng. Ví dụ: Tăng dân số ở độ tuổi nguy cơ đối với bệnh tâm thần phân liệt. (độ tuổi 15-45) nên tỷ lệ bệnh này tăng. Tăng dân số ở người cao tuổi nên tỷ lệ các bệnh tâm thần ở ngưòi già tăng.

+ Sựbiến động lớn về tâm lý- xã hội. Trong hơn 40 năm qua do vấn đề công nghiệp hoá, đô thị hoá. Ví dụ: Tỷ lệ các rối loạn tâm thần tăng liên quan đến stress, rối loạn hành vi và phạm pháp ở thanh thiếu niên, lạm dụng rượu, nghiện ma tuý, trầm cảm, tự sát...

Ở Hoa Kỳ, tỷ lệ mắc trong đời các rối loạn tâmthần là 32,2% dân số (Darrell Regier, Arch gen Psychiatry 45: 981-988), ít nhất 15% dân số Hoa kỳ bị rối loạn tâm thần trong 1 năm ( D.Regier,1978). Theo Harold I.Kaplan, tỷ lệ mắc trong đời 1 số bệnh tâm thần như sau:

Bệnh Tâm thần phân liệt 1,5%

Rối loạn trầm cảm 1 cực 6,0%

Rối loạn trầm cảm 2 cực 1,0%

Nghiện rượu 13,3%

Nghiện ma tuý 5,9%

Rối loạn tâm căn 3-8%

Theo thông cáo báo chí của WHO năm 2001. Trên thế giới cứ 4 người thì có một người sẽ mắc chứng rối loạn tâm thần hoặc rối loạn thần kinh vào một thời điểm nào đó trong cuộc đời.

- 450 triệu người hiện bị ảnh hưởng bởi rối loạn này.

- 121 triệu người bị trầm cảm

- 50 triệu người mắc chứng động kinh

- 24 triệu người mắc chứng tâm thần phân liệt

Mỗi năm có:

- 1 triệu người tự sát

- 10-20 triệu người có ý định tự sát.

WHO nhấn mạnh, để đảm bảo việc chăm sóc sức khoẻ tâm thần ở các tuyến có các thuốc mới và các kỹ thuật mới chưa đủ mà phải có một sách lược hợp lý dựa vào các số liệu dịch tễ học.

*Một số nghiên cứu dịch tễ học lâm sàng về bệnh tâm thần

Năm 1855, E.Jarvis đã tiến hành một điều tra thu thập thông tin về các điều kiện sinh hoạt của 2471 bệnh nhân tâm thần có 169 bệnh nhân loạn thần và 791 bệnh nhân chậm phát triển tâm thần. Ông kết luận: Các bệnh loạn thần liên quan phần nào đến nghèo khó, những người nhập cư dễ bị bệnh hơn những người dân bản địa.

Năm 1857. Tuke.D.H. nghiên cứu so sánh thấy ở các vùng đô thị công nghiệp hoá, tỷ lệ các bệnh loạn thần cao hơn ở các vùng nông nghiệp.

Năm 1931, Minger G. điều tra 66 gia đình gồm 1357 người, thấy tỷ lệ bệnh tâm thần phân liệt rất cao (4%) và tỷ lệ các bệnh tâm thần nói chung là 12 %. Ông cho rằng kết quả đó là do tính đồng huyết tộc.

Năm 1933, Brugger C. nghiên cứu ở vùng nông thôn Thuringia (Đức) thấy tỷ lệ bệnh tâm thần không cao lắm ( 13,1/1000 ), nửa số người bị loạn thần không phải nằm viện. Theo dõi lịch sử gia đình tất cả các bệnh nhân nằm viện trong 2 năm ông thấy tỷ lệ bệnh tâm thần phân liệt là 9,8%o .

Năm 1953 Nghiên cứu của Lin T.Y ở Đài Loan trên toàn thể dân thuộc 5 làng nông thôn, một quần thể nhỏ và mộtphường thuộc thành phố, với dân số tổng cộng 1931 người.tất cả các ca bệnh tâm thần đều được khám xét, chẩn đoán chính xác, kết quả tìm thấy 214 bệnh nhân tâm thần các loại, các bệnh loạn thần chiếm 3,8%o.

Năm 1958, Hollingshead A.B và Redlich F.C. điều tra các rối loạn tâm thần đã được điều trị tại một quần thể thành thị ở New Haven. Tác giả kết luận ở tầng lớp xã hội càng thấp, tỷ lệ các bệnh tâm căn càng thấp và tỷ lệ các bệnh loạn thần càng cao. Nghiên cứu trên 50 người da trắng trưởng thành ở 2 nhóm chẩn đoán là tâm thần phân liệt và tâm căn. Tác giả khẳng định rằng biến động xã hội rõ ràng có liên quan tới sự xuất hiện các rối loạn tâm thần ở tầng lớp 3 chứ không phải ở tầng lớp có các điều kiện kinh tế không thuận lợi.

Năm 1964, Helgason T. điều tra dịch tễ học trên 5395 người trên đảo Iceland 1543/5395 người được phân tích bị rối loạn tâm thần, xác xuất toàn bộ các rối loạn tâm thần trước tuổi 61 là 32,47% đối với nam và 34,34% đối với nữ.

Năm 1976 Nielsen J. Đan Mạch trong nhiều năm điều tra tại các cơ sở của bác sỹ đa khoa cũng như ở các cơ sở chuyên khoa, công bố tỷ lệ mắc bệnh tâm thần hàng năm 254/1000 ở nam và 303/1000 ở nữ.

Dịch tễ học tâm thần xuất hiện trong vài thập kỷ cuối thế kỷ XIX khi tâm thần học đã có một vị trí trong y học và đã có bước phát triển quan trọng nhờ sự ra đời hai hệ thống phân loại các rối loạn tâm thần : ICD (của WHO) và DSM (của Mỹ); cũng như nhiều công cụ chẩn đoán bệnh tâm thần như PSE, DIS, CIDI.

Năm 1973.WHO nghiên cứu thí điểm về bệnh tâm thần (IPSS) xuyên văn hoá tại 9 trung tâm ở 9 Quốc gia khác nhau, với dân số 35.132.000 người, nhằm cung cấp cơ sở khoa học cho các nghiên cứu dịch tễ học Quốc tế.

* Một số điều tra dịch tễ bệnh tâm thần ở nước ta:

Ở Việt Nam, từ năm 1964 đến nay đã có một số công trình điều tra cơ bản về bệnh tâm thần và thu được một số kết quả. Song do phương pháp, công cụ và đặc biệt là tiêu chuẩn chẩn đoán bệnh tâm thần ở mỗi thời kỳ có khác nhau nên tỷ lệ một số rối loạn tâm thần có thay đổi.

Năm 1981 Trần Văn Cường, Nguyễn Khánh Hợi điều tra tâm thần ở xã Hoà Bình. Nguyễn Thị Mai và cộng sự điều tra về các bệnh tâm thần tại phường Lê Đại Hành, Hà Nội. Nguyễn Văn Siêm và cộng sự điều tra Handicap tâm thần ở 4 xã phường Hà Nội. Các công trình này cho tỷ lệ mắc bệnh tâm thần dao động 18-20% dân số.

Năm 1994 được sự giúp đỡ của WHO khu vực Tây Thái Bình Dương, ngành tâm thần Việt nam đã tiến hành điều tra tâm thần tại 3 điểm : Xã Tự Nhiên, xã Quất Động thuộc huyện Thường Tín, xã Tiên Kiên, huyện Lâm thao – Phú Thọ và xây dựng mô hình chăm sóc sức khẻo tâm thần dựa vào cộng đông. Cho tỷ lệ một số rối loạn tâm thần như sau:

Bệnh TTPL: 0,3% - 1% dân số.

Rối loạn cảm xúc trầm cảm:2,0% - 3,0% dân số.

Rối loạn tâm căn ( lo âu, ám ảnh, suy nhược thần kinh): 4.0% - 5,0%.

Nhân cách bệnh: 0,5% - 1,0%.

Nghiện ma tuý: 0,15% - 1,5%.

Nghiện rượu; 0,21% - 3,0%.

Rối loạn hành vi ở thanh thiếu niên (độ tuổi 10 – 17) là0,3% - 3,7%.

Loạn thần do chấn thương sọ não:0,15% - 0,2%.

Chậm phát triển tâm thần :0,5% - 1,0%.

Động kinh : 0,5% - 1,5%.

Năm 1999 Chính phủ đưa vào Chương trình mục tiêu Quốc gia Dự án Bảo vệ sức khoẻ tâm thần cộng đồng, đặt ra cho ngành tâm thần Việt Nam một thách thức mới, một trách nhiệm hết sức nặng nề.

Để có được số liệu các rối loạn tâm thần trong cả nước và xây dựng kế hoạchBảo vệ sức khoẻ tâm thần cho nhân dân, ngành tâm thần chọn 10 bệnh tâm thần ưu tiên để tiến hành điều tra dịch tễ tại các vùng khác nhau. Trên cơ sở những kết qủa thu được sẽ giúp cho ngành tâm thần đề ra được các biện pháp chăm sóc, giúp đỡ, điều trị thích hợp, phòng bệnh cho các bệnh nhân có rối loạn tâm thần nặng tại cộng đồng. Cụ thể như số liệu dưới đây (Điều tra dịch tễ học 10 rối loạn tâm thần thường gặp tại cộng đồng từ năm 2000 – 2002)

STT

Tên bệnh

Tỷ lệ

1

Tâm thần phân liệt.

0,47%

2

Động kinh.

0,33%

3

Trầm cảm.

2,8%

4

Lo âu

2,7%

5

Chậm phát triển trí tuệ

0,63%

6

RLTT chấn thương sọ não

0,51%

7

RL hành vi thanh thiếu niên

0,9%

8

Mất trí tuổi già

0,88%

9

Lạm dụng rượu

5,3%

10

Nghiện ma túy

0,3%

Cộng

14,82%


Như vậy, mới chỉ cộng 10 rối loạn tâm thần thường gặp đã chiếm tỷ lệ gần 14,9%, chưa kể đến các rối loạn khác; trong khi đó theo bảng phân loại Bệnh tâm thần quốc tế của WHO (ICD-10-1992) thì có đến 300 mã các rối loạn tâm thần. Qua đó cho thấy ngành tâm thần sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong việc tổ chức chăm sóc sức khỏe tâm thần cho cộng động người dân.

Qua thời gian 10 năm, chuyên ngành tâm thần cũng cần tổ chức điều tra điều tra lại các rối loạn tâm thần thường gặp ở cộng đồng để làm chứng cứ khoa học cũng như lập kế hoạch và tầm nhìn cho chuyên ngành tâm thần Việt Nam trong giai đoạn tiếp theo. 

 
 Thảo luận (Ý kiến của bạn?)   [Đọc sau]   [Trở về]

Tin mới:


Các tin đã đưa:

Xem tiếp >>

Tiêu điểm

  Một vấn đề đang được quan tâm
Tập huấn quản lý, chăm sóc người bệnh động kinh tại cơ sở
  Dự án bảo vệ sức khỏe tâm thần cộng đồng năm 2012
  Mạng lưới tâm thần Quốc gia Tiếp» 
Mit tinh ngày sức khỏe Tâm thần Thế giới (10 -10 - 2014)
Cảm nhận từ một chuyến công tác vùng cao
Mạng lưới chăm sóc sức khỏe Tâm thần Việt Nam
 
  Chương trình Sức khỏe cộng đồng Tiếp» 
Một vấn đề đang được quan tâm
Tập huấn quản lý, chăm sóc người bệnh động kinh tại cơ sở
12 năm triển khai Dự án Bảo vệ sức khỏe Tâm thần cộng đồng
 
  Chương trình 1816 Tiếp» 
Kỷ niệm từ một chuyến công tác 1816 tại Lào Cai
Đề án 1816: Nhìn lại một chặng đường
Tưng bừng lễ ra quân thực hiện đề án luân phiên cán bộ hỗ trợ tuyến dưới
 
Dành cho Quảng cáo

® BẢN QUYỀN THUỘC BỆNH VIỆN TÂM THẦN TRUNG ƯƠNG I
Điện thoại : 04.33853227 - 04.33850050 - 04.33852902 - 04.33850589 - 04.33853534; Fax : 04.33853190
Email :
bvtttw1@yahoo.com.vn : Website : http://www.bvtttw1.gov.vn

(Sử dụng phần mềm quản lý nội dung Website (CMS) của NtSoft Jsc)