Thứ sáu, 18/08/2017

 

Trang chủ

Liên hệ

Góp ý

Tìm kiếm

Liên kết Website

Bài được xem nhiều nhất

Lịch sử hình thành...

Nhận biết các dấu hiệu cảnh báo sớm của các bệnh lý tâm thần....

CÁC DỊCH VỤ - KỸ THUẬT KHÁM, CHỮA BỆNH TẠI BỆNH VIỆN...

Chức năng nhiệm vụ của Bệnh viện....

BỆNH TÂM THẦN PHÂN LIỆT (Schizophrenia)...

Quảng cáo

Mời quảng cáo trên Website

 
 

Thứ năm, 22/06/2017 - 16:26" GMT+7


Page for print!    Send to friend ->

Đánh giá hiệu quả điều trị ảo thanh kéo dài ở bệnh nhân tâm thần phân liệt Paranoid bằng kỹ thuật sốc điện một bên.
 

Evaluate the treatment effect lasts virtual bar in patients
Paranoid schizophrenia engineered electrical shock aside

                Tác giả: TS. Tô Thanh Phương
                        Điện thoại: 0982612161



Tóm tắt:Mục tiêu đánh giá hiệu quả và các tác dụng không mong muốn của sốc điện một bên điều trị ảo thanh kéo dài ở bệnh nhân tâm thần phân liệt paranoid. Đối tượng và phương pháp tiến cứu can thiệp trên 20 bệnh nhân tâm thần phân liệt Paranoid có ảo thanh kéo dài. Kết quả 95% bệnh nhân hết ảo thanh. Kết luận sốc điện một bên có hiệu quả tốt điều trị ảo thanh kéo dài ở bệnh nhân tâm thần phân liệt paranoid.

Từ khóa: ảo thanh kéo dài, tâm thần phân liệt paranoid, sốc điện một bên

Summary: The objective to assess the effectiveness and undesirable effects of the electric shock treatment o­n o­ne side extends virtual bar in patients with paranoid schizophrenia. Subjects and Methods prospective intervention o­n 20 patients with paranoid schizophrenia extends virtual bar. Results 95% of patients who virtual bar. Conclusion shocked a party has effective treatment lasts virtual bar in patients with paranoid schizophrenia.

Keywords: virtual extended bar, paranoid schizophrenia, shocked a party

1.Đặt vấn đề: Tâm thần phân liệt (TTPL) là bệnh loạn thần nặng. Theo tổ chức y tế thế giới thìtỷ lệ mắc chung khoảng 1% dân số. Tâm thần phân liệt có xu hướng tiến triển mạn tính và hay tái phát, làm mất khả năng lao động và học tập, có tới gần 50% gây ra những hành vi phạm pháp. Ảo thanh là những tiếng nói trong đầu xui tự sát, xui giết người, xui bỏ nhà đi lang thang, hoặc là nói xấu, chê bai hoặc đàm thoại với bệnh nhân, người bệnh hoàn toàn làm theo ảo thanh mà khó cưỡng lại được. Việc điều trị cho bệnh nhân TTPL được ổn định lâu dài là rất khó khăn và sẽ càng khó khăn hơn nếu bệnh nhân có ảo thanh kéo dài, các loại thuốc hầu như không có tác dụng chữa hết được ảo thanh, do vậy chúng tôi nghiên cứu

“Đánh giá hiệu quả điều trị ảo thanh kéo dài ở bệnh nhân tâm thần phân liệt Paranoid bằng kỹ thuật sốc điện một bên”.Nhằm mục tiêu: đánh giá hiệu quả và các tác dụng không mong muốn của sốc điện một bên điều trị ảo thanh kéo dài ở bệnh nhân tâm thần phân liệt paranoid.

Nguyên lý: Máy đưa ra một dòng xung điện làm quá ngưỡng hoạt động của tế bào thần kinh thùy trán hoặc thùy thái dương, tạo ra một cơn co giật với 4 giai đoạn co cứng khoảng 10 giây, co giật khoảng 2 phút, doãi cơ và hôn mê khoảng 3 phút, sau đó tỉnh lại. Sốc điện sẽ xóa toàn bộ các rối loạn tâm thần được hình thành trong quá trình bị bệnh. Sau sốc điện vài phút, các hoạt động điện bình thường của não và các hoạt động tâm lý bình thường của bệnh nhân hồi phục hoàn toàn như cũ, còn các hoạt động bất thường gây ra hoang tưởng, ảo giác, trầm cảm, hưng cảm …sẽ bị xóa bỏ.

Sốc điện một bên được David Impastato và Bernard Pacella đưa ra năm 1954 và phát triển mạnh bởi Lancaster (1957). Sốc điện một bên có thể giảm được một số tác dụng phụ về nhận thức sau sốc điện như thời gian hồi phục trí nhớ nhanh hơn sốc hai bên, ít gây rối loạn trí nhớ hơn sốc điện hai bên. Do vậy, chúng tôi tiến hành điều trị “sốc điện một bên” để hạn chế tối đa ảnh hưởng đến não bộ người bệnh. Kỹ thuật này lần đầu tiên dược áp dụng tại Bệnh viện tâm thần trung ương 1

2. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu

2.1 Đối tượng nghiên cứu:Gồm 20 bệnh nhân tâm thần phân liệt paranoid có ảo thanh kéo dài từ 1 đến 7 năm, đáp ứng các tiêu chuẩn chẩn đoán theo ICD -10 mục F20.0 được điêù trị tại các khoa của BVTTTW1 năm 2016.

Vì đây là kỹ thuật nguy hiểm nên chúng tôi chỉ chọn tuổi từ 16-30.Cả hai giới.

2,2 Cỡ mấu: Lấy mẫu thuận tiện, bệnh nhân ( BN) được chọn đáp ứng với các tiêu chuẩn

chẩn đoán tâm thần phân liệt theo ICD-10, mục F20.0.

2.3 Phân nhóm bệnh nhân nghiên cứu:

- Nhóm dùng thuốc: người bệnh dùng thuốc an thần kinh trong 1 tháng là Clozapin 100 mg ngày 2- 4 viên, Haloperidol 1,5 mg ngày 6- 10 viên, không sốc điện.

- Nhóm sốc điện một bên :người bệnh không dùng thuốc an thần kinh mà chỉ sốc điện.

2.4. Phương pháp nghiên cứu:tiến cứu can thiệp, mô tả cắt ngang, phân tích từng trường hợp theo yêu cầu của mục tiêu nghiên cứu.

Người bệnh nhóm dùng thuốc trong một tháng mà không hết ảo thanh sẽ được chuyển sang nhóm điều trị sốc điện một bên.

Số lần sốc : Cách 1 ngày sốc 1 lần[1], hết ảo thanh thì dừng, tối đa sốc 10 lần. Nếu không hết ảo thanh coi như không đạt kết quả điều trị. Kết quả được so sánh trước và sau sốc điện.

2.5 Công cụ nghiên cứu : - Máy sốc điện của Nhật: CS-1.AC 220v.50Hz. G71AY392.

- Thang Panz: Áp dụng phần mức độ ảo thanh để đánh giá (từ 1đến 7)

Mức độ

Đánh giá

Tiêu chuẩn

1

Không có

Không có ảo thanh

2

Tối thiểu

Nghi ngờ có ảo thanh.

3

Nhẹ

Ảo thanh có nội dung rõ ràng nhưng không thường xuyên

4

Trung bình

AT xuất hiện thường xuyên nhưng không liên tục, tư duy và hành vi của người bệnh chỉ bị ảnh hưởng ở mức độ nhẹ.

5

Trung bình nặng

AT thường xuyên, làm ảnh hưởng đến tư duy và hành vi

6

Nặng

AT xuất hiện liên tục làm gián đoạn rõ rệt đến tư duy cùng hành vi.

7

Cực nặng

BN hoàn toàn bận tâm với AT và chúng chi phối rõ rệt tư duy, hành vi

2.6 Các bước tiến hành sốc điện một bên không gây mê:

+ Kiểm tra các xét nghiệm cận lâm sàng: điện não, điện tim, XQ tim phổi, các xét nghiệm máu, chức năng thận. Nếu kết quả bình thường thì mới tiến hành sốc.

+ Chuẩn bị phương tiện:

- Máy tạo oxy, bóp bóng, thuốc cấp cứu

- Giường cứng. Ngáng miệng có đệm bông gạc để BN không cắn vào lưỡi khi co giật.

+ Chuẩn bị người bệnh : loại trừ tất cả các chống chỉ định của sốc điện (tăng áp lực nội sọ,

nhiễm trùng cấp, các bệnh tim mạch, xơ cứng mạch não, cao huyết áp, suy mạch vành, lao

phổi tiến triển, bệnh gan thận, cường giáp, tăng nhãn áp, dị tật cột sống, thai nghén

- Kiểm tra hiện tại: nếu nhịp tim > 100 lần / phút thì cho uống Propranolon 40 mg 1 viên, nhịp tim sẽ xuống < 90 lần/ phút. Kiểm tra lại mạch, huyết áp ổn định sẽ tiến hành sốc [2].

- Để người bệnh nằm trên giường cứng.

- Kíp sốc gồm 3 người:

+ Bác sỹ là người chính: Đứng về phía đầu bệnh nhân và cầm điện cực

+ Một điều dưỡng đứng bên phải ( hoặc trái) người bệnh, hai tay giữ hai vai theo nhịp giật của cơn co giật,

+ Một điều dưỡng cầm hai gấu quần nhấc chân người bệnh lên khỏi mặt giường lúc người bệnh co giật

Cách đặt điện cực một bên: . Bán cầu chiếm ưu thế là bán cầu có liên quan với vùng ngôn ngữ viết và lời nói ở bán cầu trái, do vậy tổn thương bên trái sẽ gây thất ngôn. Khi sốc điện một bên, người ta đặt điện cực bên bán cầu không chiếm ưu thế ( bán cầu phải) [1],[3].[4],[5]. Một cực đặt ở đỉnh đầu và một cực đặt bên bán cầu không ưu thế (thái dương bên phải) [1].[5].



                  Sốc điện phải (Ảnh chỉ mang tính chất minh hoạ).


               Sốc điện hai bên (Ảnh chỉ mang tính chất minh hoạ).
+ Tiến hành sốc:

- Hiệu điện thế sử dụng: Từ 70-110 vol có thể thay đổi tùy từng người bệnh.

- Nếu bệnh nhân nặng ≥ 50 kg thì hiệu điện thế là 100 vol.

- Nếu bệnh nhân ≤ 50kg, lần đầu nên dùng hiệu điện thế 90 vol.

3. Kết quả nghiên cứu

Lứa tuổi từ 16-25 chiếm tới 80%. Tuổi trung bình : 24 ± 3,3

Nam có 5 BN ( 33,33%), nữ có 15 BN ( 66,67%)

3.1 Đánh giá hiệu quả của sốc điện một bên

Bảng 3.1 Mức độ ảo thanh thuyên giảm theo thang Panz sau sốc điện một bên

  

Mức độ

Nhóm

 

n

Mức độ 6

Mức độ 5

Mức độ 4

Mức độ 3

Mức độ 1

n

%

n

%

n

%

n

%

n

%

Trước sốc điện

20

5

25,00

4

20,00

6

30,0

5

25,00

0

 

Sau sốc điện

20

1

5,00

0

 

0

 

0

 

19

95,0

p

<0,05

>0,05

<0,05

<0,05

<0,05

Nhận xét: Mức độ 6 còn 1 bệnh nhân chưa hết ảo thanh.

Bảng 3.2 Sự thuyên giảm của cường độ ảo thanh sau sốc điện một bên

 

            Bệnh nhân nghiên cứu

Cường độ ảo thanh

           Trước sốc điện

            Sau sốc điện

p

n

%

n

%

Ảo thanh liên tục, chi phối rõ rệt

5

25,00

1

5,00

<0,05

Ảo thanh thường xuyên, không liên tục

4

20,00

0

0,0

>0,05

Ảo thanh nhiều lần trong ngày

6

30,00

0

0,0

<0,05

Ảo thanh nhiều lần trong tuần.

5

25,00

0

0,0

<0,05

Không còn ảo thanh

0

0,0

19

95,00

<0,05

Tổng số

20

100,0

20

100,0

 

Nhận xét: Còn 1 bệnh nhân có ảo thanh liên tục chưa hết sau sốc một bên.

Bảng 3.3 Thuyên giảm của các loại hình thức ảo thanh sau sốc điện một bên

           Bệnh nhân nghiên cứu

Hình thức ảo thanh

            Trước sốc điện

           Sau sốc điện

p

n

%

n

%

Tiếng nói trong đầu xui khiến BN

7

35,00

1

5,00

<0,05

Tiếng người trong đầu đe dọa BN

2

10,00

0

0,0

>0,05

Tiếng nói trong đầu bình luận, khen, chê

4

20,00

0

0,0

>0,05

Tiêng nói trong đầu nói chuyện với BN

4

20,00

0

0,0

>0,05

Tiếng chim, tiếng ve, tiếng giun dế kêu

3

15,00

0

0,0

>0,05

Không còn ảo thanh

0

0,00

19

95,00

<0,05

Tổng số

20

100,0

20

100,0

 

Nhận xét: Còn 1 bệnh nhân vẫn còn tiếng nói trong đầu xui khiến sau sốc một bên

Bảng 3.4Thuyên giảm của tần xuất xuát hiện ảo thanh sau sốc điện một bên

 

          Bệnh nhân nghiên cứu

Tần suất xuất hiện

           Trước sốc điện

 Sau sốc điện

p

n

%

n

%

Liên tục cả ngày

5

25,00

1

5,00

<0,05

Nhiều lần trong ngày, không liên tục

4

20,00

0

0

>0,05

Khoảng 4-5 lần / ngày

6

30,00

0

0

<0,05

Vài lần trong tuần

5

25,00

0

0

<0,05

Không còn ảo thanh

0

0,00

19

95,00

<0,05

Tổng số

20

100,0

20

100,0

 

Nhận xét: Loại ảo thanh xuất hiện liên tục cả ngày vẫn còn 1 bệnh nhân chưa hết sau sốc một bên.

Bảng 3.5Thuyên giảm của mức độ chi phối hành vi của ảo thanh sau sốc điện

           Bệnh nhân nghiên cứu

Ảo thanh chi phối

           Trước sốc điện

Sau sốc điện

p

n

%

n

%

Chi phối rõ rệt tư duy, hành vi

5

25,00

1

5,00

<0,05

Chi phối nhiều tưduy, hành vi

4

20,00

0

0

>0,05

Chi phối nhẹ tưduy, hành vi

6

30,00

0

0

<0,05

Không chi phối tưduy, hành vi

5

25,00

0

0

<0,05

Không còn ảo thanh

0

0,00

19

95,00

<0,05

Tổng số

20

100,0

20

100,0

 

Nhận xét: Ảo thanh chi phối rõ rệt tư duy hành vi vẫn còn 1 bệnh nhân chưa hết

Bảng 3.6Các tác dụng không mong muốn của sốc điện một bên

 

Người bệnh nghiên cứu

   Các biểu hiện

Nhóm N2

n

%

HayHay quên

5

25,00

 

Có 5 bệnh nhân có hiện tượng quên trong quá trình sốc điện

4. Bàn luận.

4.1 Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu:

Lứa tuổi từ 16-25 chiếm tới 80%. Tuổi trung bình : 24 ± 3,3. Nam có 5 BN ( 33,33%), nữ có 15 BN ( 66,67%). Theo Kaplan H.I, 50% mắc bệnh ở lứa tuổi từ 15-35 [6].

4.2 Hiệu quả của sốc điện một bên điều trị ảo thanh kéo dài ở bệnh nhân tâm thần phân liệt Paranoid.

Ảo thanh mức độ 6 còn một bệnh nhân chưa hết hẳn sau 10 lần sốc điện, sau sốc 5 lần thì hết nhưng 2 hôm sau lại xuất hiện nhưng không rầm rộ, kết thúc 10 ngày thì vẫn còn xuất hiện nhưng rất mờ. Còn các mức độ khác giảm hết ( bảng 3.1).

Loại ảo thanh cường độ mạnh và liên tục suốt ngày, chi phối rõ rệt hành vi của bệnh nhân. Sau sốc điện 10 lần vẫn còn 1 bệnh nhân chưa hết hẳn, tuy nhiên cường độ giảm hơn nhiều và không còn liên tục như trước khi sốc. Đó là những tiếng nói trong đầu liên tục suốt ngày chỉ trừ lúc ngủ, loại này khiến người bệnh rất khó chịu và rất căng thẳng, dễ có hành vi hiểm với người khác. Các loại có cường độ ảo thanh nhẹ hơn đã giảm hết sau sốc một bên ( bảng 3.2)

Ảo thanh ra lệnh là những tiếng nói trong đầu xui khiến bệnh nhân, có thể xui bệnh nhân tự sát, tấn công người khác, xui bỏ nhà đi lang thang...sau sốc điện thì loại này vẫn còn 1 bệnh nhân chưa hết nhưng không còn xui khiến có tính chất cưỡng bức như trước khi sốc. Ảo thanh đe dọa là những tiếng nói dọa nạt người bệnh như dọa báo công an, đe dọa không được ra khỏi nhà, đe dọa sẽ làm hại cả nhà...thuyên giảm hết. Ảo thanh bình phẩm là những tiếng nói trong đầu khen, chê, bình luận về bệnh nhân không tốt....đã giảm hết, Cũng vậy, loại ảo thanh tiếng chim, tiếng ve, tiếng giun dế kêu đã giảm hết sau sốc điện một bên, cả hai loại ảo thanh này rất khó điều trị, kỹ thuật kích thích từ xuyên sọ không điều trị hết. Do vậy sốc điện một bên rất hiệu quả với hai loại ảo thanh này ( bảng 3.3)

Loại ảo thanh liên tục cả ngày còn 1 bệnh nhân chưa hết, tuy nhiên ảo thanh không còn liên tục nữa mà giảm rõ rệt và thưa chỉ còn vài lần trong ngày, có những ngày hết có ngày còn từ lần sốc thứ 5 đến thứ 10. Còn các lọai xuất hiện khác đã giảm hết sau 10 lần sốc ( bảng 3.4)

Loại ảo thanh chi phối rõ rệt tư duy, hành vi còn 1 bệnh nhân chưa hết hẳn nhưng không còn chi phối rõ rệt nữa, Người bệnh hoàn toàn làm theo sự xui khiến, ra lệnh của ảo thanh mà không thể cưỡng lại được. Loại ảo thanh này rất nguy hiểm vì người bệnh có thể làm tất cả mọi việc do ảo thanh chi phối như xui lao vaò ôtô, có người ôm con nhẩy lầu, treo cổ, cắt mạch máu hoặc xui giết người, xui đánh người...Các hình thức chi phối nhẹ hơn đầu giảm hết (bảng 3.5). Kết quả nghiên cứu của chúng tôi phù hợp với các tác giảHanus M (1998) [5] và Tribolet S-Paradas C (1996) [6], các hoang tưởng và ảo thanh giảm hết sau sốc điện.

Kết thúc 10 lần sốc điện / 1 bệnh nhân, có tới 95% đã hết ảo thanh.

4.3 Các tác dụng không mong muốn: Không bệnh nhân nào xảy ra tác dụng không mong muốn về tim mạch và thần kinh. Tuy nhiên có một số bệnh nhân hay quên sau sốc điện, không nhớ giường của mình, chưa ăn cơm thì lại bảo ăn rồi, có lúc lại bảo đang ở nhà, nhận nhầm người nhà. Có 1 bệnh nhân ở Thanh hóa ra viện sau sốc 2 tuần vẫn hay quên, bố mẹ sai việc gì nếu không làm ngay là quên.

5. Kết luận.

Sau sốc điện một bên, có tới 95% bệnh nhân đã hết ảo thanh.

Một số loại ảo thanh như ảo thanh đe dọa, ảo thanh bình phẩm, ảo thanh đàm thoại, ảo thanh tiếng ve kêu đều giảm hết. Đây là những loại ảo thanh mà kỹ thuật kích thích từ xuyên sọ không xóa hết được.

Loại ảo thanh liên tục suốt ngày còn 1 bệnh nhân chưa hết sau sốc, tuy nhiên không còn xuất hiện liên tục suốt ngày nữa. Còn các loại xuất hiện 4- 5 lần đến nhiều lần trong ngày giảm hết.

Có 5/ 20 bệnh nhân có biểu hiện giảm trí nhớ trong quá trình sốc điện một bên. Trong đó có một bệnh nhân sau ra viện 2 tuần vẫn còn hiện tượng hay quên

Sốc điện một bên có hiệu quả tốt điều trị ảo thanh kéo dài ở bệnh tâm thần phân liệt.

Tài liệu tham khảo

Tiếng Việt

 

1.Cao Tiến Đức (1996) Liệu pháp sốc điện

Một số chuyên đề tâm thần học. Học viện Quân y, tr 213-217

2.Tô Thanh Phương (2003) “Một vài nhận xét sơ bộ trong điều trị bệnh nhân tâm thần phân liệt ( Trầm cảm) bằng sốc điện có phối hợp với thuốc chẹn bêta giao cảm”.

Tạp chí Y học thực hànhSố 8, tr 40-41.

Tiếng Pháp

3.Kaplan HI; Sadock BJ ( 1992), Sismothérapie

Manuel de psychiatrie clinique, Maloine, pp 101.

4.Kaplan HI; Sadock BJ ( 1998), Schizophrénie

Livre de Poche de psychiatrie clinique. Esditions Pradel, pp 96

5.Hanus M (1998) L’électroconvulsivothérapie

Psychiatrie de l’Étudiant. Maloine, pp94

6.Tribolet S- Paradas C (1996) Électroconvulsivothérapie

 

TS. Tô Thanh Phương

 
 Thảo luận (Ý kiến của bạn?)   [Đọc sau]   [Trở về]

Tin mới:


Các tin đã đưa:

Xem tiếp >>

Tiêu điểm

  Xây dựng quy trình áp dụng kích thích từ xuyên sọ hỗ trợ điều trị ảo thanh kéo dài ở bệnh nhân tâm thần phân liệt thể paranoid.
Kết quả điều trị trầm cảm sau sinh bằng thuốc chống trầm cảm phối hợp thuốc an thần.
  Đánh giá hiệu quả điều trị ảo thanh kéo dài ở bệnh nhân tâm thần phân liệt Paranoid bằng kỹ thuật sốc điện một bên.
Điều trị mất ngủ mãn tính.
Áp dụng kỹ thuật kích thích từ xuyên sọ trong hỗ trợ điều trị ám ảnh cưỡng bức
Hỗ trợ điều trị ảo thanh kéo dài ở bệnh nhân tâm thần phân liệt Paranoid bằng kích thích từ xuyên sọ.
  Sức khỏe Tâm thần Tiếp» 
Xây dựng quy trình áp dụng kích thích từ xuyên sọ hỗ trợ điều trị ảo thanh kéo dài ở bệnh nhân tâm thần phân liệt thể paranoid.
Kết quả điều trị trầm cảm sau sinh bằng thuốc chống trầm cảm phối hợp thuốc an thần.
Đánh giá hiệu quả điều trị ảo thanh kéo dài ở bệnh nhân tâm thần phân liệt Paranoid bằng kỹ thuật sốc điện một bên.
 
  Báo cáo ca lâm sàng Tiếp» 
Nhận xét một số đặc điểm tâm lý qua tranh vẽ ở một trường hợp có khó khăn tâm lý
Nhận xét điều trị 5 bệnh nhân tâm thần phân liệt trầm cảm có hành vi đặc biệt nguy hiểm
Báo cáo một trường hợp bệnh tâm thần phân liệt đặc biệt
 
Dành cho Quảng cáo

® BẢN QUYỀN THUỘC BỆNH VIỆN TÂM THẦN TRUNG ƯƠNG I
Điện thoại : 04.33853227 - 04.33850050 - 04.33852902 - 04.33850589 - 04.33853534; Fax : 04.33853190
Email :
bvtttw1@yahoo.com.vn : Website : http://www.bvtttw1.gov.vn

(Sử dụng phần mềm quản lý nội dung Website (CMS) của NtSoft Jsc)