Thứ năm, 27/07/2017

 

Trang chủ

Liên hệ

Góp ý

Tìm kiếm

Liên kết Website

Bài được xem nhiều nhất

Lịch sử hình thành...

Nhận biết các dấu hiệu cảnh báo sớm của các bệnh lý tâm thần....

CÁC DỊCH VỤ - KỸ THUẬT KHÁM, CHỮA BỆNH TẠI BỆNH VIỆN...

Chức năng nhiệm vụ của Bệnh viện....

BỆNH TÂM THẦN PHÂN LIỆT (Schizophrenia)...

Quảng cáo

Mời quảng cáo trên Website

 
 

Thứ tư, 04/01/2017 - 16:09" GMT+7


Page for print!    Send to friend ->

Áp dụng kỹ thuật kích thích từ xuyên sọ trong hỗ trợ điều trị ám ảnh cưỡng bức
 

Applying techniques transcranial magnetic stimulation in support treating obsessive compulsive


Tác giả: TS. Tô Thanh Phương

Tóm tắt: Mục tiêu đánh giá hiệu quả và độ an toàn của kích thích từ xuyên sọ trong hỗ trợ điều trị ám ảnh cưỡng bức. Đối tượng và phương pháp tiến cứu can thiệp, mô tả cắt ngang trên 10 bệnh nhân ám ảnh cưỡng bức điều trị tại bệnh viện tâm thần trung ương 1 năm 2015. Kết quả 100% bệnh nhân hết ám ảnh. Kết luận, tần số hiệu quả điều trị hết ám ảnh là 25 Hez

Từ khóa: Kích thích từ xuyên sọ, điều trị ám ảnh cưỡng bức

Abstract: Evaluate the efficacy and safety of transcranial magnetic stimulation in support obsessive compulsive thing. Subjects and methods of intervention, prospective, cross-sectional descriptive of the 10 patients treated obsessive compulsive mental hospital in the central 1, 2015. Results 100% of patients who got obsessed. In conclusion, the frequency of treatment effect is haunting all 25 Hez

Keywords: transcranial magnetic stimulation, treatment of obsessive compulsive

I. Đạt vấn đề: Rối loạn ám ảnh là một trong những rối loạn nội dung tư duy ( định kiến, ám ảnh, hoang tưởng ). Ám ảnh là những ý tưởng, những hồi ức, cảm xúc và những hành vi không phù hợp với thực tế. Những ý tưởng đó luôn xuất hiện trong ý thức người bệnh với tính chất cưỡng bức, người bệnh còn biết phê phán hiện tượng đó là vô lý, là sai và cố xua đuổi đi, cố khắc phục nhưng không được, do vậy đã cản trở nhiều đến sinh hoạt hàng ngày. Ám ảnh ít khi xuất hiện riêng lẻ mà thường kết hợp với nhiểu hiện tượng ám ảnh khác ( ám ảnh về cảm xúc, về hành động, về trí nhớ ) để hình thành những hội chứng hay trạng thái ám ảnh [3], [4].

Tính cưỡng bức của ám ảnh: Tất cả các vấn đề thuộc về các lĩnh vựcnhư tư duy, cảm xúc, hành vi đều có thể gây cho người bệnh cảm giác khó chịu và có tính chất cưỡng bức.

Nhận thức của người bệnh: Biết các ý tưởng đó là sai, là không đúng, họ luôn đấu tranh và cố xua đuổi những ám ảnh đó đi nhưng không được, khiến người bệnh luôn trong trạng thái rất căng thẳng và nhiều khi rất đau khổ vì bất lực [1].

Việc điều trị ám ảnh cưỡng bức gặp rất nhiều khó khăn do đáp ứng kém với thuốc nhất là các thuốc an thần kinh (ATK) cổ điển, số người bệnh đáp ứng kém ngay cả với các thuốc ATK thế hệ mới cũng ngày càng nhiều, các triệu chứng thường kéo dài dai dẳng khiến người bệnh rất khó chịu. và đã có những người bệnh tự tử

Kích thích từ xuyên sọ (Stimulation Magnétique Transcranienne –SMT ) là một phương

pháp chữa bệnh mới. Kích thích từ xuyên sọ có tác dụng tốt trong hỗ trợ điều trị nhiều bệnh tâm thần, trong đó có chỉ định điều trị ám ảnh cưỡng bức [5]. Hiện nay ở Việt Nam chưa có công trình nào nghiên cứu về vấn đề này. Do vậy, nghiên cứu áp dụng kích thích từ kết hợp với thuốc điều trị ám ảnh cưỡng bức giúp người bệnh ổn định là cần thiết.

2. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu

2.1 Đối tượng nghiên cứu

2.1.1: Mẫu nghiên cứu: gồm 10 bệnh nhân ( BN ) ám ảnh được điều trị tại bệnh viện tâm thần trung ương 1 năm 2015.

2.1.2 Phân nhóm bệnh nhân nghiên cứu

- Bệnh nhân chỉ dùng thuốc đơn thuần (Nhóm N1 )

- Bệnh nhân được dùng thuốc kết hợp với kích thích từ xuyên sọ ( Nhóm N2 )

2.2 Phương pháp nghiên cứu:tiến cứu can thiệp, mô tả cắt ngang.

- Bệnh nhân ( nhóm N1) dùng thuốc trong một tháng mà các rối loạn ám ảnh không giảm sẽ được chuyển sang điều trị kết hợp thuốc đang sử dụng với kích thích từ xuyên sọ (N2). Kích thích trong ngày làm việc, mỗi ngày kích thích một lần, tổng số từ 30 đến 40 lần..

-Thuốc an thần kinh được sử dụng cho cả 2 nhóm :

*Olanzapine 10 mg uống ngày 2 viên ( trưa 1 viên, tối 1 viên )

Thuốc chống trầm cảm dùng cho cả 2 nhóm :

*Paroxetine 20 mgngày uống 2 viên ( trưa 1 viên, tối 1 viên )

Loại thuốc chống trầm cảm này có tác dụng tốt với triệu chứng ám ảnh.

- Đánh giá kết quả điều trị ở nhóm N2 dựa trên các loại tần số chỉ định.

2.2.1.Công cụ nghiên cứu :

- Máy kích thích từ: của Liên bang Nga

- Các thang đánh giá trầm cảm và lo âu :

+ Thang khảo sát trầm cảm Beck ( Beck Depression Inventory- B.D.I ).

* Cách tiến hành: bệnh nhân đọc lần lượt từng câu hỏi và tự đánh dấu câu nào phù hợp với trạng thái của mình. Mỗi bệnh nhân có một phiếu riêng. Thời gian thực hiện trong 10-15 phút.

* Đánh giá kết quả :cộng điểm cao nhất của từng câu hỏi

Từ0 đến < 14 điểm : không có trầm cảm.Từ 14 đến 19 điểm: trầm cảm nhẹ.

Từ20 đến 29 điểm: trầm cảm vừa.Từ³ 30: trầm cảm nặng

+ Thang đánh giá lo âuZung ( Zung Scale):

* Cách tiến hành làm trắc nghiệm: bệnh nhân đọc từng câu hỏi và đánh dấu câu nào phù hợp với mình trong thời gian 3 phút.

* Đánh giá kết quả : cộng từ cột 4 trước, cột 1 cộng sau cùng. Loại bỏ các câu trả lời trùng hợp với câu trả lời đã được tính điểm ở cột bên cạnh. Lấy số điểm của bệnh nhân đã trả lời chia cho tổng là 80 = tỷ lệ % .

Dưới 50 %: không có lo âu.Từ ³ 50 đến < 60 %: lo âu nhẹ

Từ ³ 60 đến < 70%: lo âu vừa.Từ70 đến 80%: lo âu nặng

2.2.2 Các bước tiến hành điều trị bằng máy kích thích từ xuyên sọ:

Bước 1: xác định vị trí kích thích và ngưỡng vận động

Vị trí kích thích: kích thích vùng vỏ não vận động ( Supplementary moto area )

Ngưỡng vận động :Nối điểm trước trên 2 tai, kẻ đường thẳng giữa đầu từ trước ra sau,

tại vị trí giao nhau sẽ đo 5cm về phía trái trên đường nối 2 điểm trước tai, đánh dấu vị trí này để xác định ngưỡng vận động.



Bước 2: chọn tần số, thời gian và số xung kích thích

Để điều trị ám ảnh cưỡng bức bằng kích thích từ xuyên sọ, người ta thường sử dụng xung chuỗi với tần số thấp (1hez ) trong thời gian 30 phút [5], chúng tôi đã áp dụng như trên nhưng không hiệu quả, do vậy chúng tôi chọn xung chuỗi với tần số cao

 

Bước 3: tiến hành kích thích từ theo các đợt

Đợt 1 : kích thích tại ngưỡng. Khởi đầu điều trị với tần số 15 Hez,thời gian 15 phút, xung

1200/ 1 lần kích thích,tăng dần đến 4800. Sau 10 ngày không giảm ám ảnh thì sang đợt 2.

Đợt 2 : kích thích tại ngưỡng. Áp dụng tần số 25 Hez thời gian 20 phút, xung tăng dần đến 8100.Sau 10 ngày mà ám ảnh không hết thì chuyển sang đợt 3.

Đợt 3: áp dụng kích thích trên ngưỡng : từ 110, 120 hoặc 130%. Tần số 15 Hez thời gian 15-20 phút , nếu không hết ám ảnh thì dừng điều trị, coi như BN không đáp ứng với điều trị bằng kích thích từ .

3. Kết quả : có 8 BN lứa tuổi từ 26-35 và 2 BN 19 tuổi. Trong đó có 7 BN nữ và 3 BN nam. Tất cả BN đều có trầm cảm và lo âu từ mức trung bình trở lên.

3.1 Đánh giá hiệu quả của kích thích từ xuyên sọ

Bảng 1 Các biểu hiện rối loạn cảm xúc

 

Tần số

Biểu hiện

n

10 hez

15 hez

20 hez

25 hez

n

%

n

%

n

%

n

%

Buồn rầu đau khổ

10

6

60,0

4

40,0

2

20,0

0

0,0

Căng thẳng khó chịu

6

6

100,0

5

83,3

4

66,7

0

0,0

Dễ bùng nổ bực tức

4

3

75,0

2

50,0

1

25,0

0

0,0

Cau có khó gần

2

 

 

1

50,0

1

50,0

0

0,0

Lo âu sợ hãi

4

1

 

1

50,0

2

50,0

0

0,0


     Các loại tần số đều có tác dụng với các rối loạn cảm xúc, trong đó hiệu quả nhất là tần số 25 hez.


Bảng 2 . Các biểu hiện rối loạn tư duy

 

Tần số

Biểu hiện

n

10 hez

15 hez

20 hez

25 hez

n

%

n

%

n

%

n

%

Nghiền ngẫm và khó thoát ra

khỏi suy nghĩ về vấn đề gì đó

4

4

100,0

4

100,0

2

50,0

0

0,0

Ý nghĩ là mắc bệnh không

chữa khỏi

2

1

50,0

1

50,0

0

0,0

0

0,0

Ý nghĩ xúc phạm đến Chúa

và Phật

2

2

100,0

2

100,0

2

100,0

0

0,0

Luôn phải nhớ lại kỷ niệm

buồn trong quá khứ

2

2

100,0

2

100,0

0

0,0

0

0,0

Có ý nghĩ sợ chết

1

1

100,0

1

100,0

0

0,0

0

0,0

Ý định tự sát

1

1

100,0

1

100,0

0

0,0

0

0,0

 

Các rối loạn tư duy thuyên giảm hết khi kích thích với tần số 25 Hez

 

 Bảng 3. Các biểu hiện rối loạn hành vi

 

            Tần số

Biểu hiện

n

10 hez

15 hez

20 hez

25 hez

n

%

n

%

n

%

n

%

Sợ bẩn, cọ rửa tay rất lâu.

Lau nhà nhiều lần một ngày

 

3

 

3

 

100,0

 

3

 

100,0

 

3

 

100,0

 

0

 

0,0

Không dùng tay trực tiếp mà

phải dùng đồ lót tay để cầm,

người lạ chạm vào quần áo là

cởi ngay đem đi giặt

 

1

 

1

 

100,0

 

1

 

100,0

 

1

 

100,0

 

0

 

0,0

Dùng nhiệu cuộn giấy vệ sinh

lau tay và chân/ hàng ngày

 

1

 

1

 

100,0

 

1

 

100,0

 

1

 

100,0

 

0

 

0,0

Đếm biển số xe, số nhà

1

1

100,0

1

100,0

1

100,0

0

0,0

Nhổ tóc , vặt lông mày

1

1

100,0

1

100,0

1

100,0

0

0,0

Động tác kỳ quặc ( chân tay

khua khoăng, rập rình ra vào cửa)

không dứt khoát, lên xuống xe

máy mãi mà vẫn không ngồiyên được

 

1

 

1

 

100,0

 

1

 

100,0

 

1

 

100,0

 

0

 

0,0

Ra đường là lấy tay che mặt

vì xấu hổ

1

1

100,0

1

100,0

1

100,0

0

0,0

Kiểm tra lại nhiều lần việc đã

làm, đã khóa cửa chưa ? làm

toán xong phải kiểm tra kết quả nhiều lần

 

1

 

1

 

100,0

 

1

 

100,0

 

1

 

100,0

 

0

 

0,0

 

Các rối loạn hành vi thuyên giảm hết khi kích thích với tần số 25 Hez. Tần số 10 hez, 15 hez và 20 hez hầu như các rối loạn hành vi không giảm.

 

Bảng 4 Các triệu chứng cơ thể

 

Tần số

Biểu hiện


n

       10 hez

15 hez

      20 hez

25 hez

n

%

n

%

n

%

n

%

Ám ảnh mất ngủ

1

1

100,0

1

100,0

`0

0,0

0

0,0

Đau đầu

4

3

75,0

1

25,0

0

0,0

 

 

Có cơn vã mồ hôi, mạch

nhanh, hồi hộp trống ngực

4

0

0,0

 

 

 

 

 

 

Mệt mỏi uể oải

10

8

80,0

6

60,0

0

0,0

 

 

 

Các triệu chứng cơ thể thuyên giảm hết khi kích thích với tần số 20 Hez

3.2 Độ an toàn của kích thích từ xuyên sọ 

Bảng 5: Tác dụng không mong muốn về thần kinh

Tác dụng phụ

 

Tần số

Choáng váng

Buồn nôn

Nôn

Động kinh

Co

giật

Biến đổi điện não

n

%

n

%

n

%

n

%

n

%

n

%

Tần số 15 hez

0

 

0

 

0

 

0

 

0

 

0

 

Tần số 20 hez

0

 

0

 

0

 

0

 

0

 

0

 

Tần số 25 hez

0

 

0

 

0

 

0

 

0

 

0

 

Không có tác dụng không mong muốn về thần kinh., không có biến đổi điện não.

Bảng 6Tác dụng không mong muốn về tim mạch

Tác dụng phụ

 

Tần số

Mạch nhanh

Mạch chậm

Loạn nhịp

H.A hạ

H.A tăng

Khác

n

%

n

%

n

%

n

%

n

%

n

%

Tần số 15 hez

0

 

0

 

0

 

0

 

0

 

0

 

Tần số 20 hez

0

 

0

 

0

 

0

 

0

 

0

 

Tần số 25 hez

0

 

0

 

0

 

0

 

0

 

0

 

Không BN nào có tác dụng không mong muốn về tim mạch

4. Bàn luận :

4.1 Đánh giá hiệu quả của kích thích từ xuyên sọ :

Biểu hiện buồn rầu và lo âu bắt đầu thuyên giảm khi dùng tần số 10 hez ( bảng 1), số xung hiệu quả cho 2 biểu hiện này khoảng từ 5400 đến 8100 xung. Có BN rửa tay mãi vẫn không vừa ý nên rất khó chịu, có thể tự BN cũng hét lên hoặc đập phá cái gì đó để giải tỏa sự bức bối khó chịu, nếu ai đụng vào hoặc nói đến là sẵn sàng gào thét chửi bới, thậm chí đánh luôn. Các triệu chứng này phải kích từ với tần số 25 hez mới hết

Kích từ tần số 15 hez phải dùng tới 8100 xung/ một lần kích thích mới thấy hiệu quả, số xung <8100 ít thấy hiệu quả với các BN nghiên cứu với các biểu hiện rối loạn tư duy.

Các biểu hiện ý định tự sát và ý nghĩ sợ chết đã hết khi kích thích với tần số 20hez. Ý

nghĩ xúc phạm đến Chúa và Phật phải kích thích với tần số 25 hez mới hết ( bảng 2).

     Các biểu hiện rối loạn hành vi phải kích thích với tần số 25 hez mới hết ( bảng 3). Sợ bẩn khiến họ suốt ngày lau nhà, vào nhà vệ sinh rất lâu do kỳ cọ tay, có người cọ nhiều quá khiến da tay bị bong chợt, có người sau khi vệ sinh xong vẫn luôn cảm thấy bẩn nên lau rửa rất nhiều, thay nhiều quần, ai chạm vào đồ vật của mình là lau rất kỹ hoặc vứt bỏ luôn, có người mua rất nhiều giấy vệ sinh về lau miệng sau khi ăn và lau nhiều đến mức loét cả mồm. Kích thích từ tần số thấp không hiệu quả mặc dù vẫn dùng thuốc.

Có BN nam ở Quốc Oai- Hà Nội luôn đấu tranh rất căng thẳng vì mỗi lần đi tiểu là cảm thấy mình đang đi tiểu lên đầu phật nên rất sợ hãi, rất căng thẳng mỗi khi đi tiểu. Có BN nữ ở Hải Phòng theo đạo lại cực kỳ căng thẳng mỗi khi đến nhà thờ, không dám nhìn vào mặt Cha vì chỉ sợ mình xúc phạm đến Cha, xúc phạm đến Chúa. Có BN suốt ngày nhẩm đếm các con số, các số điện thoại, các số ôtô chạy qua, đi qua phố cứ nghiêng ngó đếm số nhà…Họ đã chữa nhiều nơi nhưng không ổn và hầu như không làm được gì. Các rối loạn hành vi đều phải dùng tần số tăng dần đến 25 Hez mới hết .

Tất cả BN luôn kêu mệt mỏi không muốn làm bất cứ việc gì, sau mỗi lần kích thích thì họ đều cảm thấy rất dễ chịu, thoải mái, nhiều bệnh nhân chỉ muốn ngày kích từ 2 lần. Số BN mệt mỏi cũng giảm dần theo tần số kích thích, 4 người còn biểu hiện mệt mỏi khi kích từ với tần số 20 hez thì đã hết mệt mỏi, khoan khoái dễ chịu hơn nhiều. Các biểu hiện hồi hộp trống ngực, cơn vã mồ hôi khi kích thích tần số 10 và 15 hez và số xung từ 4500 đến 5400 xung/ một lần kích thích đã giảm hết ( bảng 4).

4.2 Độ an toàn của kích thích từ xuyên sọ :Hầu hết BN đều thấy dễ chịu sau mỗi lần kích thích. Không có tác dụng phụ gì về thần kinh,và tim mạch...

5. Kết luận: Lứa tuổi 26-35 chiếm 80% , trong đó nữ chiếm 70% và nam 30%.

5.1. Hiệu quả của kích thích từ xuyên sọ trong hỗ trợ điều trị ám ảnh cưỡng bức.

- Các biểu hiện rối loạn cảm xúc thuyên giảm hết. Các biểu hiện lo âu đáp ứng tốt với tần số≥ 10 hez.

- Các biểu hiện rối loạn tư duy thuyên giảm hết

- Các biểu hiện rối loạn hành vi thuyên giảm hết

Số xung hiệu quả điều trị ám ảnh từ 5400 đến 8100 xung

Tần số hiệu quả điều trị hết ám ảnh là 25 hez

5.2.Độ an toàn của kích thích từ xuyên sọ trong hỗ trợ điều trị ám ảnh cưỡng bức. Tất cả bệnh nhân đều dễ chịu sau mối lần kích thích. Không có tác dụng phụ gì, không có biến đổi điện não trước và sau kích thích từ

Xin nêu một bệnh án : Bệnh nhân Nguyễn Thị B, sinh 1970, Hải dương

Ai mà động vào người là phải tắm gội. Ai vào nhà mà ngồi vào ghế khi ra khỏi là phải lau chùi bằng khăn ướt, lau nhiều lần mới yên tâm. Tất cả đồ vật lạ phải lau sạch mới đưa vào nhà. Đến nhà ai, khi về là phải tắm gội vì ghê bẩn. Ai lạ mà ngồi vào giường là phải giặt chiếu luôn. Ai uống nước xong là phải cọ rửa ngay. Đang phơi quần áo có ai đi qua mà quần áo bị gió thổi hoặc sờ vào là phải giặt lại. Không muốn cho ai vào nhà và cũng không muốn đến nhà ai vì sợ bẩn

Tài liệu tham khảo

1.Kaplan H.I (1992), Trouble obssesionnel-compulsif. Manuel de psychiatrie clinique. Maloine, Pp138

2.Kaplan H.I ; Sadock B.J (1995), Trouble obssesionnel-compulsif.

Livre de poche de psychiatrie clinique. Éditions Pradel, Pp139

3.Michel Hanus ( 1998) , Névrose obssesionnelle.

Psychiatrie de l Étudianr. Maloine, Pp187-197

4.Hardy-Baylé (1986), Névrose obssesionnelle.

Enseinement dela Psychiatrie.Doin éditeurs

5. Leon Grunhaus; Pinhas N; Dannon MD (2002).Trasccranial Magnetic

Stimulatio. Dialogues in clinical neuroscience. Pp 93-103


 
 Thảo luận (Ý kiến của bạn?)   [Đọc sau]   [Trở về]

Tin mới:


Các tin đã đưa:

Xem tiếp >>

Tiêu điểm

  Xây dựng quy trình áp dụng kích thích từ xuyên sọ hỗ trợ điều trị ảo thanh kéo dài ở bệnh nhân tâm thần phân liệt thể paranoid.
Kết quả điều trị trầm cảm sau sinh bằng thuốc chống trầm cảm phối hợp thuốc an thần.
  Đánh giá hiệu quả điều trị ảo thanh kéo dài ở bệnh nhân tâm thần phân liệt Paranoid bằng kỹ thuật sốc điện một bên.
Điều trị mất ngủ mãn tính.
Áp dụng kỹ thuật kích thích từ xuyên sọ trong hỗ trợ điều trị ám ảnh cưỡng bức
Hỗ trợ điều trị ảo thanh kéo dài ở bệnh nhân tâm thần phân liệt Paranoid bằng kích thích từ xuyên sọ.
  Sức khỏe Tâm thần Tiếp» 
Xây dựng quy trình áp dụng kích thích từ xuyên sọ hỗ trợ điều trị ảo thanh kéo dài ở bệnh nhân tâm thần phân liệt thể paranoid.
Kết quả điều trị trầm cảm sau sinh bằng thuốc chống trầm cảm phối hợp thuốc an thần.
Đánh giá hiệu quả điều trị ảo thanh kéo dài ở bệnh nhân tâm thần phân liệt Paranoid bằng kỹ thuật sốc điện một bên.
 
  Báo cáo ca lâm sàng Tiếp» 
Nhận xét một số đặc điểm tâm lý qua tranh vẽ ở một trường hợp có khó khăn tâm lý
Nhận xét điều trị 5 bệnh nhân tâm thần phân liệt trầm cảm có hành vi đặc biệt nguy hiểm
Báo cáo một trường hợp bệnh tâm thần phân liệt đặc biệt
 
Dành cho Quảng cáo

® BẢN QUYỀN THUỘC BỆNH VIỆN TÂM THẦN TRUNG ƯƠNG I
Điện thoại : 04.33853227 - 04.33850050 - 04.33852902 - 04.33850589 - 04.33853534; Fax : 04.33853190
Email :
bvtttw1@yahoo.com.vn : Website : http://www.bvtttw1.gov.vn

(Sử dụng phần mềm quản lý nội dung Website (CMS) của NtSoft Jsc)